İslam Öncesi Hicaz ve Çevresinde Panayırlar

Ticaret, edebiyat ve sosyal ilişkilerin bir arada yaşandığı yerler bakımından panayırlar, İslam öncesi Hicaz Bölgesi için son derece önemli mekanlardır. Farklı memleketlerden gelen sanayi, ziraat ve hayvan ürünlerinin satışa sunulduğu panayırlar, açık kalma zamanlarına göre daimî ve geçici olanlar şeklinde bir ayrıma tabi tutulurlar. Ukâz, Mecenne, Zülmecâz ve Hubâşe panayırları yılın belirli dönemlerinde kısa bir süreliğine açık kalan geçici panayırlardır. Kurulan 29 panayırın en önemlisi Ukaz panayırıdır. Ukáz, diğer panayırlara nazaran güreş, siyasi karar alma, dahi belirleme ve intikam alma gibi çok fazla sayıda olayların yaşandığı yer olmuştur. Farklı bölge ve kabilelerden çok sayıda insanın katılım sağladığı panayırlara, şairler ilgi göstermiştir. Onlar, şiir alanında Nabiga gibi duayen isimlerin huzurunda şiirlerini okuyarak isimlerini duyurma olanağına sahip olabilirlerdi. Panayırlar, yılın belli aylarında savaşın ve yağmanın yasak olduğu haram aylar ile ayları erteleme işlemi olan nesî gibi bazı dini uygulamaların ortaya çıkmasına da zemin hazırlamıştır.