Halk Hekimlerinin Hazinesi

Günümüz ilaç ve tedavi uygulamalarının bilinmediği dönemlerde tüm dünyada insanlar,geleneksel tedavi sistemlerinden yararlanmıştır.Türkiye, üç farklı floristik kuşağın (Kuzeyde Avrupa-Sibirya; Batı ve Güneyde Akdeniz; İçve Doğuda İran-Turan) kesişme noktasındadır. Bunun sonucu olarak, şimdiye kadar teşhisitamamlanan 12.000’e yaklaşan takson sayısı ile dünyanın en zengin florasına sahip ülkeleriarasında yer almaktadır.Anadolu, coğrafi konumu ile tarih boyunca yüzlerce kavim ve kültürün yönetimindekalmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde üç kıtada süren 600 yıllık hükümranlıksayesinde Anadolu’da zengin bir tedavi kültürü oluşmuştur. Unani Tıbbın ve İslami Tıbbınkaynağı, Anadolu’nun da dahil olduğu coğrafya içerisinden çıkmıştır.Sağlık hizmetinin ulaştırılamadığı yerlerde ise Halk Hekimleri ön plana çıkmaktadır. HalkHekimleri, İslami Tıbbın yanı sıra yerel bitkilerle ilgili deneyimlerini kullanmaktaydı.‘Halk İlacı’ kavramı içerisinde çevrede yetişen veya yetiştirilen bitkilerden hazırlananformüller yer almaktadır. Ne yazık ki, Anadolu’da bitkilerin ne kadarının halk ilacı olarakkullanıldığı tam olarak bilinmemektedir. Bu bilgiler usta-çırak geleneği ile devam etmiş veAnadolu’nun zengin tedavi kültürü kayıt altına alınamadığından kaybolmaya yüztutmuştur.Ülkemizde bilimsel anlamda sistemik ilk Etnobotanik saha çalışmaları, 1986-1998 yıllarıarasında Prof. Dr. Erdem Yeşilada’nın da içinde bulunduğu bir çalışma grubu tarafındanyürütülmüştür. Tüm Anadolu’da il ve ilçeler bazında, doğru bilgilerin alınabileceği en uzakyerleşim yerlerinde saha çalışmaları yapılmış, kişilerden alınan bilgiler doğrultusundabitkiler toplanarak botanik isimlendirmesi yapılmıştır. Takip eden süreç Prof. Dr. ErdemYeşilada ve arkadaşlarının yürüttüğü Etnofarmakolojik araştırmalar ile saha çalışmalarındatespit edilen bazı halk ilaçlarının etkinlik ve güvenilirlikleri ortaya konmuştur.Bu kitapta bazı ön değerlendirme parametreleri göz önüne alınarak seçilen ve ulaşılabilenkaynaklarda yer alan bilgilere dayanılarak, Anadolu Halk İlaçları kültüründe insansağlığına yönelik olarak kullanılan bitkilere yer verilmiştir.Halk Hekimlerinin Hazinesi aslında Anadolu’da yüzlerce yıldır halk ilacı olarak kullanılanbitkilere ait kaybolmaya yüz tutan kadim bilgilerin kayıt altına alınmasına yönelik çokönemli bir kaynaktır!