İslam Kültürü ve Toplumsal Ekonomik Değişim

İslâm Dünyasıyla ilgili eserleri ve araştırmalarıyla tanınan Jean-Paul Charney, bu alanda toplum bilimsel yöntemi uygulayan batılı yazarların başında gelmesi ve daha sonraları batıda yapılan İslâm araştırmalarına etkisi bakımından önemli bir konuma sahiptir. Bu eserde kullanılan bazı somut veriler günümüzde geçerliliğini yitirmiş de olsa, hem etnografik ve tarihsel yaklaşımın yerine toplum bilimsel ve bütüncül yaklaşımları uygulaması, hem de doğu bilimciliğin dil bilimsel yaklaşımı yöntemi yerine İslâm toplumlarının ekonomik ve toplumsal şartlarını araştırma eğilimi göstermesi yönünden dikkat çekicidir. Charney’de, Edward Said’in “Oryantalizm” inde ciddî eleştirilere tâbi tutulan Avrupa-merkezcilik, batının “başkası"nı kendi değerlerine göre şekillendirme çabasının derin izlerini görmek mümkünse de, Muhammed Arkoun gibi bazı çağdaş Müslüman düşünürlerin savunduğu gibi kültürel-tarihsel antropolojinin İslâm dünyasının düşünsel ve toplumsal sorunlarını anlamada birer yöntem olarak kullanılmasının başlangıcını görmekteyiz.