İki Komite İki Kıtal

Ahmed Refik tarafından 1919 yılında, i̇stanbul’un işgal altında bulunduğu mütareke günlerinde kaleme alınan bu eser, osmanlı devleti’nin çöküş sürecindeki en karanlık yıllarına dair sarsıcı bir tanıklık niteliği taşımaktadır. Ahmet Refik’in "zorbalar elinde bir yağma devri" olarak tarif ettiği bu süreci ve i̇ttihat ve terakki cemiyeti ile Ermeni çetelerinin siyasi ihtirasları arasında ezilen masum halkın trajedisini tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermektedir. Birinci Dünya Savaşı’nın etkisiyle yükselen yoksulluk ve karaborsacılık, cephelerde yaşanan felaketlerin bir benzerini şehirlerde yaşatıyordu. i̇nsaniyet mefhumundan mahrum siyasetçiler, tehcir yollarında masum insanları katleden eşkiyalar ve dün en yakın olduğu komşusunu bugün öldürmekte tereddüt etmeyen çeteler bütün ülkeyi esir almıştı. i̇ki komite i̇ki kıtal, bu idari ve ahlaki çürümeyi keskin bir dille eleştirirken yıkılan bir impratorluğun son yıllarının çarpıcı bir panaromasını çizmektedir.