Kâtip Çelebi (Öncülerimiz-34)

XVII. yüzyıl bilginlerinden olan Kâtip Çelebi, ömrü boyunca ilimle meşgul olan ve Osmanlı uleması arasında önemli yeri olan mühim bir âlimdi

XVII. yüzyıl bilginlerinden olan Kâtip Çelebi, ömrü boyunca ilimle meşgul olan ve Osmanlı uleması arasında önemli yeri olan mühim bir âlimdir.Özellikle biyografi, bibliyografi, tarih ve coğrafya alanlarında yaptığı çalışmalarla hem İslâm toplumunun hem de Batılıların faydalanacağı kıymetlieserler vücuda getirmiştir. Diğer taraftan Batı dillerinden yaptığı tercümelerle Müslüman âlimlerin Batılı bilginleri tanımasını sağlamış, Doğu ile Batıarasında köprü olmak suretiyle Osmanlı’nın Batı’ya açılan penceresi olarak nitelendirilmiştir.Kâtip Çelebi, ülkesinin meselelerini dert edinen bir âlimdir. Eserlerinde devlette ve toplumda gördüğü eksiklikleri dile getirmiş ve problemlerin halliiçin neler yapılması gerektiğini de göstermiştir. Öyle ki kısa sayılacak ömrü boyunca sürekli mücadele etmiş, fırsat buldukça toplumun hemen herkesimine nasihatlerde bulunmuştur.Kâtip Çelebi, zamanındaki tartışmalı meselelerin değerlendirilmesinde dinî kaynaklarla birlikte dönemin şartları, toplumun örf ve âdetleri, sosyal vepsikolojik durumlarının da dikkate alınmasından yanadır. Halkın değerlerine önem verilmesi gerektiğini belirtmiş, bunları dikkate almayanları da“çağındaki insanların örfünü bilmeyen kişi (âlim de olsa) cahildir” diyerek tenkit etmiştir.Kâtip Çelebi, bilginin tecrübeyle birleştirilmesini, ilimlerin kitap sayfalarında kalmadan hayata yansıtılmasının gereğini vurgulamıştır. O, dâhildebirlik ve huzuru temin etmenin, ilimde irfanda yükselmenin, devletin muasırı olan diğer devletlerle mücadelesindeki başarıların ancak dinî ve aklîilimlerde yükselmek, bilgi ve tecrübeyi pratik hayata aktarmakla mümkün olabileceğine inanan bir âlimdir.

İlginizi Çekebilir