Modern Kimyanın Kurucusu Cabir B. Hayyan

Değerli bilim tarihçisi Prof. Dr. Esin Kâhya’nın hazırladığı bu kitapta Câbir İbn Hayyan’ın bilimsel cephesini, bilime katkılarını geniş bir şekilde öğrenme fırsatı bulacağız. Bu kitabı okuyanlar onun ne büyük bir bilgin olduğunu daha kolay anlayacaklar. Fakat Câbir’i daha da büyük kılan ve İlmî hayatını tamamlayan onun tefekkürü yahut düşünce hayatıdır. Câbir’in bilimi ve bilim örneği olarak da Kimya’yı temel alıp ortaya koyduğu düşünce sistemi, bilim hayatı gibi değerli ve orijinal çizgiler taşır. Bunun için batılı bir kısım araştırmacılar, Câbir’e özel bir önem vermişler ve ömürleri boyunca, adetâ onun üzerine araştırma yapmışlardır. Paul Kraus bunlardan biridir. Kendisi hem Câbir’in eserlerini doğru olarak yayımlamaya çalışmış; hem de eserleri ve fikirleri üzerinde yorumlar yapmış, bunları da kitap halinde neşretmiştir. Ama Câbir’in esas tefekkür cephesini yakınlarda işleyenlerden birisi Pierre Lory’dir. Fakat gerek Paul Kraus, gerek Lory, gerekse H. Corbin ve diğerleri, hepsi Hristiyanlık inancının dar penceresinden bakmışlar ve onun fikirlerini kendi istikametlerinde yorumlamak için zorlamışlardır. Bu hususta rahmetli hocam Ord. Prof. Hilmi Ziya Ülken hasssasiyet göstermiştir. Aslında Türkiye’de Câbir’in tefekkürü hakkında, bildiğim kadarı ile, ilk ciddî araştırmayı yapan da O’dur.