Nur-ı Aynım Efendim: Recaizade'nin Unutulmuş Mektupları

“Eserim başka bir memlekette kalsaydı mahvolmaz, hizmetim başka bir zemine ait olsaydı unutulmazdı. Burada her şey biter, mahvolur. Gençlere mi itimat edeceğiz, heyhat! Tarihe mi güveneceğiz? Diriğ ki tarihi yazacak sizler değilseniz, ben hiç olamam!” Recaizade Mahmut Ekrem, Halid Ziya’ya yazdığı bir mektuptan Modern Türk edebiyatının kurucu isimlerinden Recaizade Mahmut Ekrem (1847-1914); roman, şiir, hikâye, piyes, makale, edebî tenkit, edebiyat teorisi, mektup gibi edebiyatın hemen her türünde eserler vermiş velut bir şahsiyettir. Zaman içinde edebiyatımızın bu önemli isminin külliyatının neşri hususunda bazı çalışmalar yapılmıştır. Bununla birlikte Recaizade Mahmut Ekrem külliyatının tamamlanamadığı, yazara ait bazı hususi/resmî mektupların antoloji ve biyografi türünden kitaplar ile mecmualarda, özel arşivlerde kaldığı görülmektedir. Son zamanlarda “kitaplaşmamış” metinlerin ve “unutulmuş” ediplerin peşinde koşan genç ve önemli kültür tarihçisi Necati Tonga, Nur-ı Aynım, Efendim/Recaizade Mahmut Ekrem’in Unutulmuş Mektupları adlı çalışmasında yazarın kitaplaşmamış 32 mektubunu yayımlayarak edebiyat tarihimize katkı sağlanmaya çalışmıştır. 1868-1913 yılları arasında yazılan ve ilk defa Latin harfleriyle neşredilen bu mektuplar, Ekrem’in biyografisine katkı sağlamalarının yanı sıra yazarın dilindeki ve üslubundaki değişmeler ile yazıldıkları dönemin zihniyetini yansıtmaları bakımından önem arz etmektedir. Kitapta mektuplar, orijinal metinlerle ve bu metinlerin günümüz Türkçesine çevrilmiş halleriyle yer almaktadır. Mektuplarda geçen çeşitli kavram ve kişilerle ilgili bazı açıklayıcı bilgiler dipnotlarda verilmiştir. Kitabın sonunda yer alan “Ekler” bölümünde mektupların kronolojik listesi sunulmuş ve bir Recaizade Mahmut Ekrem Albümü hazırlanmıştır. Yine kitabın sonuna kapsamlı bir “özel adlar dizini” eklenerek Recaizade Mahmut Ekrem hakkında sonradan yapılacak çalışmalar için kolaylık sağlanmaya çalışılmıştır.