İmam Gazzalide Maslahat Düşüncesi

Şer’i hükümler, insanoğlunu ilgilendiren tüm dinî ve dünyevi maslahatları barındırmaktadır. Başta usulcüler olmak üzere bütün İslâm âlimleri bu konuda hemfikirdir. Usulcüler, maslahatı hükme delil teşkil etme açısından konu edinmektedirler. Maslahatın hükme delil teşkil edip etmemesi ise onun Şâri‘ tarafından itibara alınıp alınmadığına bağlıdır. Bu bağlamda usulcüler, maslahatı üç temel kategoriye ayırmakta ve her bir kategoriye dair uzunca bahislere yer vermektedirler. Muteber ve mülga maslahat kategorileriyle ilgili usulcüler arasında bazı görüş farklılıkları söz konusu olsa da bunların üçüncü kategoriyi oluşturan Mürsel maslahat kadar derin ve girift olmadığı bilinen bir gerçektir. Mürsel maslahatla ilgili en çok tartışma ve polemiğe konu olan yaklaşım, hiç kuşkusuz İmam Gazzâlî’nin el-Menhûl, Şifâ’ü’l-Galîl ve el-Müstasfâ isimli usul eserlerinde bu maslahata dair sergilediği yaklaşımdır. Elinizdeki kitapta Gazzâlî’nin mezkûr eserlerinde mürsel maslahatla ilgili sergilediği farklı yaklaşımlar detaylı bir biçimde ele alınmaktadır. Ayrıca ilgili yaklaşımlara dair klasik ve çağdaş dönemlerde usulcüler tarafından yapılan yorumlara, yöneltilen eleştirilere ve bu meyanda söz konusu olan tartışmalara yer verilmekte, yapılan yorum ve tartışmalara yönelik değerlendirmelerde bulunulmaktadır.