Alusi Tefsirinde İrab Anlam İlişkisi

Bu kitapta hem Kur'an ilimlerinin hem de dilbilimsel tefsirin alt dalı olan ¡râbü'l-Kur'ân'ın anlama etkisi Alûsì özelinde ele alinmıştır. Eserde Alûsî'nin, irâbü'l-Kur'an konusundaki yaklaşımları ve önceki müfessirlere göre farklıklar dikkate alınarak irabin anlam farklılığına etkisi bütün yönleriyle incelenmiştir. Bu çalışmada ortaya çıkan sonuca göre, Zemahşeri irabi ağırlıklı olarak belagatla, Ebù Hayyân ise nahivle irtibatlı ele alırken Alûsì ikisi arasında bir denge kurmaya çalışmıştır. Bu durumda, ¡rabın anlama etkisi, iki taraflı bir olgudur. Bir başka deyişle irab ve anlam birbirleriyle karşılıklı etkileşim içindedir. Bununla birlikte hangi tarafın diğerine ağır bastığı, müfessirlere göre değişmektedir. Kendinden önceki irab izahlarını eleştirel bir bakış açısıyla sentezleyen Alûsi, ayetlerin anlamını, ¡rabdan ve diğer dilbilimsel araçlardan daha fazla öncelemiştir. İ'raba etki eden anlamın tespitinde ise tefsire katkı sağlayan diğer unsurları da dikkate almakla birlikte irabın ait olduğu nahiv ilminin yerleşik kurallarını daha fazla önemsemiştir.